Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İzmir
Parçalı Bulutlu
30°C
İzmir
30°C
Parçalı Bulutlu
Pazar Parçalı Bulutlu
31°C
Pazartesi Parçalı Bulutlu
30°C
Salı Parçalı Bulutlu
33°C
Çarşamba Sıcak
35°C

BOSMAN Kararları…

26.08.2019
0
A+
A-

Malum, yaz ayları futbolseverler için transfer dönemi demek. Tuttuğumuz takımların transfer haberleriyle yatıp kalkıyoruz bugünlerde. Yani transfer dönemi de normal sezon kadar değerli biz taraftarlar gözünde. Ben de biraz düşündüm ve bu haftaki yazımda sizlere dünyadaki transfer sistemini kökten değiştiren Bosman Kararlarından bahsetmek istedim. Bu yazıda Bosman Kararlarına adını vermiş olan kişiyi ve bu kararların nedenini oluşturan olay örgüsünü irdeleyeceğim. Son olarak da bu kararların sonuçlarından bahsedeceğim.

            30 Ekim 1964’te dünyaya gelen Jean-Marc Bosman, kariyeri boyunca vasat bir profil çizmiş ve üst seviyede futbol oynayamamış bir futbolcudur. Ancak onu dünya çapında üne kavuşturan şey oynadığı futboldan çok, kazandığı hukuk zaferidir. Şöyle ki; Bosman, 1990 yılında Belçika’nın Royal FC Liege takımında oynarken yönetim, sezon sonunda sözleşmesinin sona ereceğini ve yeni sezonda alacağı ücrette %60’lık bir indirime gidileceğini söyler. Bosman bu teklifi kabul etmez. Ardından Fransa 2. Ligi’nden Dunkerque takımının teklifini kabul eder.

Fakat o tarihe kadar UEFA ve FIFA’nın belirlediği kurallar ve yasal mevzuat çerçevesinde yapılmakta olan futbolcunun başka bir kulübe transferi, Bosman kararları öncesinde futbolcunun mevcut olarak oynadığı kulüp ile yeni oynayacağı kulübün anlaşması üzerinden yapılmaktadır. Bu durum ise sözleşmesi biten bir futbolcunun, kulübün halihazırda belirlediği bonservis bedeli ödenmemesi halinde oyuncunun serbest kalmaması yani kulübe bağlı kalması durumuna yol açmaktadır. Durum böyleyken Royal FC yönetimi, Bosman’ın başka bir kulüple anlaştığı haberini alınca Bosman’ı kadro dışı bırakır ve böylelikle aylık ücretini de ödemez.

           Buna karşılık Bosman, hakkını aramak için yerel mahkemede dava açar ve karar lehine çıkar. Mahkeme durumun Avrupa Birliği Adalet Divanı’nda görülmesi için üst mahkemeye gönderir. Çünkü mahkeme, söz konusu ihtilafın “serbest dolaşım ilkesi”nin ihlalini içerdiğini düşünmektedir. Söz konusu ilke Avrupa Birliği’nin ve onun temeli olan liberalizmin en önemli ilkelerindendir. Süreç nihayet 15 Aralık 1995’te karara bağlanır. Bu karara göre futbol bir ekonomik sektör, bir iş kolu olarak kabul edilmelidir. Kararda ayrıca Avrupa Birliği vatandaşı futbolcuların, kontratlarının bitiminin ardından bonservis gibi kısıtlamalarla transferinin engellenmesinin hiçbir hukuki dayanağının olmadığı da belirtilir. Tabiri caizse futbolda liberal bir devrim yapılmış, futbolcular kölelikten işçiliğe yükselmiştir.

            O günden bugüne Bosman kararlarının futbol ekonomisi üzerinde büyük yansımaları oldu. Böylece, profesyonel futbolcuların da ne kadar astronomik ücretlere imza atsalar da- birer işçi oldukları karar altına alınmış oldu. Bunun neticesinde endüstriyel futbolun bir oyun olmanın ötesinde artık bir sektör olduğu da ortaya konuldu. FIFA, UEFA ve yerel mevzuatlar futbolcular lehine değiştirildi. En azından üst liglerde futbolcuların çalışma şartları devasa ölçüde iyileştirildi.

            Bunun yanı sıra neredeyse çeyrek asır önce gerçekleşen bu devrimin kötü sonuçları da olmadı değil. Son dönemlerde yetiştirme bedelleriyle yetiştirici kulüpleri koruyan hükümler getirilse de, Bosman’ın dediği gibi “Aslında kural zengin kulüplere yaradı, onlar astronomik ücretler karşılığında istedikleri oyuncuları kadrolarına katarken küçük kulüpler hep kaybetti. Neticede esas oğlanlar ve diğerleri arasındaki fark giderek açıldı. Aslında amaç bu değildi.” Ayrıca bonservisi elinde bulunan futbolcuların temsilcilerinin icadı olan imza ücreti adı altında kulüplerden minik bonservisler alındı. Sahada oyununu oynayan futbolcu üzerinden kazanç elde edenlerin karşısında kulüpler zarara uğratıldı.

            İyi ya da kötü, Bosman Kararları futbol oyununun kaderini büyük anlamda değiştirdiği kesin.

Yazarın Diğer Yazıları
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

Maç Sonuçları & Canlı Skor ortaklığıyla sunulmaktadır.
error: